Foto hierboven: de Maas bij Neufchâteau.

Van 24 juni tot en met 3 juli 2022 fietste ik de Maas(fiets)route. Hieronder staan de dagetappes zoals ik die gefietst heb, als links naar het verhaal van de tocht. Aan het eind van die lijst staat een link naar een informatiepagina over de route. Onder de links lees je de aanloop naar het fietsen van de tocht.

Dag 0 | Proloog

Dag 1 | Nancy – Bourbonne-les-Bains

Dag 2 | Bourbonne-les-Bains – bron – Vaucouleurs

Dag 3 | Vaucouleurs – Consenvoye

Dag 4 | Consenvoye – Charleville-Mézières

Dag 5 | Charleville-Mézières – Godinne

Dag 6 | Godinne – Geulle

Dag 7 | Geulle – Velden

Dag 8 | Velden – Megen

Dag 9 | Megen – Dordrecht

Dag 10 | Dordrecht – Hoek van Holland – Rotterdam

De Maasroute | Informatie (nieuw)

---

De aanloop

Het is 6 mei 2022, we rijden op de A31 tussen Dijon en Nancy, de Franse snelweg die zeer waarschijnlijk de saaiste is tussen Trondheim en Granada, met de A6 door de Flevopolder als mogelijke uitzondering. Onzichtbaar rechts in het landschap ligt Langres, op het plateau met de waterscheiding tussen de rivieren die afwateren op de Noordzee, de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. Hier ergens ontspringt de Maas, als een onbetekenend beekje dat honderden kilometers verderop zal zijn uitgegroeid tot de rivier die ik als kind langs de moestuin van m’n oma in Obbicht zag stromen.

Toen we nog geen kinderen hadden namen we op weg naar het zuiden niet de snelwegen, maar de routes nationales. Door de Ardennen, langs Bouillon en Charleville-Mézières, Sedan en Verdun naar Langres en dan verder naar het zuiden langs Saône en Rhône. Hier, in het noorden van Frankrijk, volgden we de Maas stroomopwaarts. We doen het de jongens niet aan (in één dag naar oma en opa rijden wordt dan een erg lange dag), maar ik heb heimwee naar de kleine wegen, zonder de overvolle aires, zonder de nervositeit van snelweg-vakantieverkeer dat altijd haast heeft. Zodat de heen- en terugreis nog meer bij het avontuur horen. Bij vakantie hoort geen haast. Eigenlijk hoort die nergens bij.

Ergens in m’n hoofd gaat een lichtje aan. Dat een idee grafisch als brandend lampje wordt voorgesteld klopt. Ik wil deze zomer een rivierentocht fietsen. Een kleine twee weken, een route die weinig voorbereiding vraagt, geen project zoals Rome. De Maasroute staat op m’n ooit-lijst. Die is een dag of tien, die vervult m’n verlangen hier weer eens te zijn, die is – realiseer ik me – precies wat ik zoek. “Yes!” zeg ik, en kijk opzij naar Elsbeth die aan het stuur zit. Vragende blik. “Ik denk dat ik hier ga fietsen deze zomer” zeg ik. “Leuk” zegt ze, “doen”.

---

Plan en voorbereiding

Nieuw: de informatie die hier eerst stond over tracks, routegidsen, veerponten en treinverbindingen staat nu op een aparte informatiepagina, met meer en geüpdate informatie die je bij de voorbereiding van de tocht kunt gebruiken.

Overzicht

Bij de voorbereiding van een tocht wil ik weten hoe het zit. Wat is de Maasroute eigenlijk: start- en eindpunt, routeverloop, afstand. Op die zoektocht ben ik van alles tegengekomen. De Maasroute is iets anders dan bijvoorbeeld de Rome-route van Benjaminse. Die is van hem, dus de route loopt zoals die in de routegidsen staat, geen onduidelijkheid. Van de Maasroute bestaan – ontdek ik – meerdere versies, maar niettemin heb ik gevonden wat ik zocht.

Ik ontdek dat de Maasfietsroute een EuroVelo-route is, EuroVelo 19. Die loopt van de bron van de Maas (bij Pouilly-en-Bassigny, Frankrijk) naar de monding ervan bij Hoek van Holland en daarna naar Rotterdam. De EV19 is vanaf de bron tot aan de Erasmusbrug, via Hoek van Holland, zo’n 1030 fietskilometers lang. Heel goed, dat is wat ik wil.

Aanpak

Planning
Ik ga deze route anders fietsen dan naar Rome. Toen koos ik ervoor om lange dagen te maken, om een ambitieus plan (na Rome terug naar Milaan fietsen) uit te kunnen voeren. Ik houd van ambitieuze plannen, maar de Rome-tocht leerde me ook dat die een prijs hebben: de voortdurende druk om het zelfopgelegde schema te halen. Op de Maasroute ga ik dat niet doen.

Ik kies voor een bescheidener planning. Ik ga honderd kilometer per dag fietsen, door een relatief vlak gebied. Dat zal me niet moeilijk afgaan, dat is wat ik nu zoek. De ruim duizend routekilometers kan ik in tien dagen fietsen, een rustdag is niet nodig. Als ik de geest krijg en toch langere etappes fiets heb ik genoeg tijd om na aankomst in Rotterdam terug naar huis te fietsen. Leuker.

Overnachten
Op de tocht naar Rome heb ik voor het eerst in lange tijd weer wild gekampeerd. Vooral de vrijheid om aan het eind van de dag te kunnen slapen waar ik wil, zonder rekening te hoeven houden met de beschikbaarheid van campings, is me goed bevallen. Op de Maasroute in Frankrijk en België ga ik dat weer doen, nu en dan afgewisseld met een camping om even onder de mensen te zijn. In Nederland is wild kamperen lastig, maar daar zijn genoeg campings. Ik leg m’n overnachtingen niet vast.

Fietsrichting
In avonturenfilms volgt de held(in) een woeste rivier tot aan de onbekende bron. Livingstone deed dat bijvoorbeeld met de Nijl. De bron van de – niet bijzonder woeste – Maas is bekend en ik ben geen held, dus doe ik het liever andersom: beginnen bij de bron en eindigen bij de monding. Uit verhalen van Maasfietsers blijkt de bron niet spectaculair te zijn, fietsen over de Tweede Maasvlakte is dat zeker wel. Van bron tot monding zie ik de rivier groeien en eenmaal aan het eind van de tocht hoef ik me niet meer druk te maken over het vervoer, ik hoef alleen maar naar huis te fietsen (of met de fiets in de trein van Rotterdam Centraal naar Amersfoort Centraal, één trein, één uur). Het voelt logischer, het lijkt me leuker.

Voorbereiding

Tracks en veerponten
Informatie over de tracks staat hier, informatie over de veerponten over de Maas staat hier.

Ik download de tracks van de EuroVelo-webpagina en maak ze na in Garmin BaseCamp, waarbij ik fouten corrigeer en de tracks zodanig indeel dat ze ongeveer gelijkwaardige dagafstanden vormen. Op het Nederlandse deel van de route check ik alle veerponten (dat zijn er 16, jawel) op de route, om te zien of daar ponten bij zitten die op bepaalde dagen niet varen of beperkte vaartijden hebben.

Treinreis naar het startpunt
Daarna hoef ik nog maar één ding te regelen: de treinreis naar het startpunt. Die reis bestaat uit meer dan één trein, maar dat is goed te doen. Omdat Pouilly-en-Bassigny (het dorp bij de bron) niet meer heeft dan een paar huizen en een kerk, zal ik altijd een stuk moeten fietsen om het startpunt te bereiken. De keuze die ik moet maken is naar welk station ik ga treinen en hoe ik de tickets regel.

Ik kan twee dingen doen: de treinreis door iets reisbureau-achtigs laten regelen of het zelf uitzoeken. Ik kies voor het laatste, zodat ik de treinroute en het treintype zelf in de hand heb. Welke treinroute ik ook neem, ik moet meerdere keren overstappen. Daarom wil ik met treinen reizen waarbij het reserveren van een zit- of fietsplaats niet nodig is. Het is verre van denkbeeldig dat ergens in de keten van treinreizen tussen Amersfoort en Noord-Frankrijk een trein uitvalt of te laat rijdt. Zou ik in de daaropvolgende trein een zit- of fietsplaats hebben gereserveerd, dan gaat dat overboord. Gedoe dat ik kan voorkomen. Bij treintickets met vrije plaatsen (zoals de treinen in Nederland) kan ik in elke trein stappen die ik wil, mits die op dezelfde dag en op hetzelfde traject rijdt. Reden twee om de treinreis niet uit te besteden aan een reisbureau is dat ik er niets van leer. Door zelf uit te zoeken hoe ik in Frankrijk kom, weet ik de weg in de trein-apps of websites van NS International, de NMBS (Belgische spoorwegen) en de SNCF (Franse spoorwegen). Dat is nuttig, van die kennis heb ik ook bij toekomstige tochten profijt.

Treinroute
Er zijn meerdere manieren om met de trein naar Noord-Frankrijk te gaan (informatie hier). Ik kies de route Utrecht – Maastricht – Liège (Luik) – Luxembourg (stad) – Metz – Nancy, waarna ik via een eigen route naar de bron fiets en daar aan de eigenlijke Maasroute begin.

Tickets
Nu ik weet wat ik wil kan ik gaan boeken. Dat is, ontdek ik, het simpelst door NS International te bellen. Ik kan dan aangeven welke treinroute (Maastricht-Liège-Luxembourg) en welk treintype (met vrije zit- en fietsplaatsen) ik wil, en ik kan meteen een internationaal fietsticket meeboeken, dat geldig is op het hele traject van Amersfoort tot Luxembourg (stad).

Ik sta 45 minuten in de wacht (noot: sindsdien heb ik vaker telefonisch trein- of fietstickets geregeld, de wachttijd is tegenwoordig een stuk korter) en krijg dan een erg behulpzame man aan de telefoon die ik vertel welke route ik wil nemen, met welk type treinen en dat er een fiets mee moet. Tien minuten later zit er een treinticket van Utrecht tot Luxembourg in m’n mailbox, inclusief fietsvervoer voor het hele traject. Ideaal, ik houd alle vrijheid en kan in elke trein stappen op die dag en op die route. Van Luxembourg naar Nancy regel ik het ticket zelf in de SNCF-connect app (iOS of Android), dat gaat heel gemakkelijk en fietsvervoer in Franse regionale treinen is gratis (informatie hier). Omdat ik pas na 09:00 uur met een niet-vouwfiets in Nederlandse treinen mag, fiets ik het stuk tussen Amersfoort en Utrecht en stap daar in de eerste trein na 09:00 uur. Ik ben het liefst zo vroeg mogelijk in Maastricht, zodat ik tijd genoeg heb voor de treinen daarna.

Nawoord: alles ging zoals gehoopt, voor m’n fiets was overal genoeg plaats, aan het eind van de middag stonden m’n Vittorio en ik in Nancy, klaar voor het avontuur. Details lees je in de proloog.